Inhoudsopgave
- ASM profiteert volop van de groei van AI-chips
- Waarom ASM belangrijk is voor chipproductie
- Hichem M’Saad en de focus op innovatie
- Europa heeft de kennis, maar mist schaal in productie
- Chips Act, NanoIC en imec: Europa probeert wel degelijk te bewegen
- Europa praat over Chips Act 2.0, maar uitvoering wordt doorslaggevend
- Waarom chipproductie in Europa belangrijk is voor AI
- ASM laat zien waar Europa sterk in is
- Wat betekent dit voor de AI-race?
- Veelgestelde vragen over chipproductie in Europa
ASM profiteert volop van de groei van AI-chips
Chipproductie in Europa wordt steeds meer een strategisch thema voor Nederland en andere eu-landen. Niet alleen voor de halfgeleidersector zelf, maar ook voor de vraag of Europa in de wereldwijde AI-race nog echt kan meedoen. De waarschuwing van ASM-ceo Hichem M’Saad raakt daarom aan meer dan alleen de positie van één bedrijf: zonder geavanceerde chipproductie in Europa dreigt het continent afhankelijk te blijven van productiecapaciteit elders (zoals Taiwan, de VS en in toenemende mate ook China), terwijl de vraag naar AI-chips juist explosief groeit.
Dat maakt dit onderwerp relevant voor technologie, industriebeleid en economische veiligheid tegelijk. Want wie wel de kennis en het onderzoek heeft, maar niet de productie, loopt het risico dat innovatie uiteindelijk elders wordt opgeschaald en gevaloriseerd en dat “made in Europe” vooral een stempel op R&D blijft, niet op fabrieksoutput.
ASM is een van de belangrijkste toeleveranciers aan de wereldwijde chipindustrie en aan chipfabrikanten die talrijke chips maken voor datacenters, auto’s en telecom. Volgens het jaarverslag 2025 van ASM steeg de omzet in 2025 met 12 procent bij constante wisselkoersen, goed voor het negende achtereenvolgende jaar met dubbelecijferige groei. Het bedrijf kwam in 2025 uit op 3,173 miljard euro omzet en 723,7 miljoen euro nettowinst, met ruim 4.500 medewerkers wereldwijd.
ASM profiteert direct van de structureel toenemende vraag naar snellere en energiezuinigere halfgeleiders. In het jaarverslag noemt het bedrijf AI expliciet als een belangrijke groeimotor voor geavanceerde chips in logica en geheugen. Daarmee zit ASM in het hart van een wereldwijde investeringsgolf in rekenkracht, datacenters en chiparchitecturen voor AI-toepassingen, van de allernieuwste nodes tot meer volwassen processen (van pakweg 18 nanometer en groter) die óók cruciaal zijn om de hele keten te laten draaien.
Waarom ASM belangrijk is voor chipproductie
De rol van ASM zit vooral in deposition-technologie: machines en processen waarmee extreem dunne materiaallagen op wafers worden aangebracht. Dat is cruciaal voor de productie van moderne chips en voor de stap van lab naar echte chipfabriek.
Een van de belangrijkste technologieën van ASM is ALD, atomic layer deposition. ASM noemt zichzelf daarin de leidende leverancier wereldwijd. ALD maakt het mogelijk om laag voor laag, op atoomniveau, dunne films aan te brengen met uitzonderlijke precisie. Dat is precies het soort technologie dat nodig is voor de verdere miniaturisatie en driedimensionale opbouw van moderne chips, in een cleanroom (een stofvrije ruimte) waar procescontrole het verschil maakt tussen één goed werkende (ene chip) en een volledige wafer die afgekeurd wordt.
ASM levert daarnaast ook oplossingen voor epitaxy, een proces dat essentieel is voor geavanceerde transistoren en geheugenchips. Samen vormen die technologieën een belangrijk onderdeel van de productie van AI-chips, die steeds kleiner, sneller en energie-efficiënter moeten worden.
Hichem M’Saad en de focus op innovatie
De huidige topman Hichem M’Saad staat sinds mei 2024 aan het roer van ASM. Zijn profiel past bij het karakter van het bedrijf: sterk technologisch, sterk op innovatie gericht en diep geworteld in materiaalwetenschap. Volgens ASM heeft M’Saad bijna 200 verleende patenten op zijn naam staan en was hij eerder verantwoordelijk voor belangrijke product- en technologieprogramma’s binnen het concern.
Dat sluit aan op de bredere positionering van ASM. Het bedrijf presenteert innovatie nadrukkelijk als kern van de strategie en verwacht dat de ALD-markt de komende jaren het snelst groeiende segment blijft binnen deposition-apparatuur, ambities die alleen waarde houden als Europa ook de industriële stap naar schaal durft te maken.
Europa heeft de kennis, maar mist schaal in productie
Juist daarom is de bredere boodschap van ASM relevant. Europa beschikt over sterke onderzoeksinstituten, gespecialiseerde toeleveranciers en apparatuurbedrijven van wereldklasse. De Europese Commissie wijst er zelf op dat de European Chips Act (ook vaak genoemd als EU Chips Act) bedoeld is om Europa’s soevereiniteit en concurrentiekracht in halfgeleiders te versterken, als onderdeel van de Europese Unie-agenda voor economische veiligheid en strategische autonomie.
Toch blijft de spanning bestaan tussen onderzoek en productie. Europa heeft veel kennis, maar beschikt nog altijd over te weinig geavanceerde productiecapaciteit om die positie volledig om te zetten in industriële schaal en geopolitieke slagkracht. De europese positie is sterk in machines en R&D, maar zwakker in europese productie op grote schaal en dat raakt de europese halfgeleiderindustrie in de volle breedte, van ontwerp tot verpakking, materialen, vervoer en energie.
Chips Act, NanoIC en imec: Europa probeert wel degelijk te bewegen
Tegelijk is het niet zo dat Europa niets doet. In februari 2026 meldde de Europese Commissie dat zij 700 miljoen euro investeert in NanoIC, de grootste pilotlijn onder de Chips Act. Deze faciliteit, gecoördineerd door imec, moet onderzoekers en bedrijven helpen om nieuwe chipontwerpen, processen en apparatuur op bijna-industriële schaal te testen, een belangrijk initiatief om de stap richting commerciële fab-ops te verkleinen.
Ook imec positioneert NanoIC nadrukkelijk als een instrument om de Europese leveranciersecosystemen concurrerender te maken en innovatie richting commerciële productie te versnellen. Daarnaast ontving imec in 2026 als onderdeel van die infrastructuur een van de meest geavanceerde High-NA EUV-systemen, bedoeld om Europa’s positie in geavanceerde chip-R&D verder te versterken.
Dat zijn belangrijke stappen. Maar het zijn vooral stappen in R&D, pilotproductie en ecosysteemversterking, niet automatisch in grootschalige commerciële fabricage van de meest geavanceerde chips. De vraag blijft dus hoe Europa van pilot naar productie komt, en waar het cluster ontstaat dat zo’n sprong wél kan dragen (bijvoorbeeld in Vlaanderen en Nederland rond imec en Brainport).
Europa praat over Chips Act 2.0, maar uitvoering wordt doorslaggevend
Dat spanningsveld zie je ook terug in de Europese beleidsontwikkeling. De Semicon Coalition, waarin alle 27 lidstaten vertegenwoordigd zijn, riep in september 2025 op tot een versterkte Chips Act 2.0, door sommigen ook aangeduid als een nieuwe European Chips Act. De inzet daarvan is duidelijk: Europa moet kwetsbaarheden aanpakken, technologische kansen benutten en een weerbaarder halfgeleiderecosysteem bouwen.
Dat klinkt ambitieus, maar precies daar zit ook de kritiek die M’Saad verwoordt. Europa heeft veel plannen, consultaties en strategische documenten, maar uiteindelijk telt of er ook echt grootschalige productiecapaciteit bijkomt. Zonder die stap blijft het continent sterk in onderzoek en machines, maar afhankelijk in productie en toelevering, ook voor componenten van europese makelij die nog steeds elders moeten worden opgeschaald.
Waarom chipproductie in Europa belangrijk is voor AI
De AI-race draait niet alleen om software en modellen. Ze draait ook om toegang tot rekenkracht, energie-efficiënte chips en schaalbare productie. Wie de productie niet beheerst, heeft minder grip op tempo, beschikbaarheid en strategische autonomie, zeker in tijden van wereldwijde geopolitieke spanningen.
Dat maakt chipproductie in Europa tot meer dan een industrievraagstuk. Het raakt ook aan:
- economische veiligheid
- technologische soevereiniteit
- defensie en kritieke infrastructuur
- de concurrentiepositie van Europese industrie
- de vraag waar de economische waarde van AI uiteindelijk terechtkomt
Als Europa vooral onderzoekskennis levert, maar de massaproductie elders plaatsvindt, verschuift ook de economische en geopolitieke macht mee. En zonder voldoende fab-capaciteit blijft zelfs een groter deel van de waardeketen, van packaging tot test, buiten bereik.
ASM laat zien waar Europa sterk in is
Tegelijk laat ASM ook zien waar Europa vandaag al onmisbaar is. Met zijn positie in ALD, epitaxy en andere deposition-technologieën bewijst het bedrijf dat Europese spelers cruciale schakels kunnen zijn in de mondiale chipketen. Ook de combinatie van ASM, ASML en imec laat zien dat Europa geen irrelevante speler is, maar juist een hoogwaardige en gespecialiseerde positie heeft opgebouwd.
De vraag is alleen of dat genoeg is. Voor AI en geavanceerde halfgeleiders wordt productiecapaciteit steeds strategischer. En precies daar zit volgens M’Saad het risico dat Europa niet snel genoeg van sterke innovatie naar sterke productie beweegt. Dat is een flinke uitdaging, verergerd door mogelijke tekorten aan talent, ruimte, energie-infrastructuur en snelle besluitvorming.
Wat betekent dit voor de AI-race?
De kern van het verhaal is dat de AI-race niet alleen gewonnen wordt in onderzoekslabs of softwarebedrijven. Ze wordt ook gewonnen in fabrieken, pilotlijnen, materiaalketens en productiecapaciteit.
Europa heeft veel van de bouwstenen al in huis: kennis, onderzoek, gespecialiseerde machinebouw en een groeiende politieke agenda rond chips. Maar zonder meer geavanceerde chipproductie in Europa blijft het continent kwetsbaar. Dan helpt Europa mee om de toekomst van AI mogelijk te maken, maar laat het een groot deel van de strategische en economische opbrengst elders landen.
Veelgestelde vragen over chipproductie in Europa
Waarom is chipproductie in Europa belangrijk?
Omdat halfgeleiders de basis vormen voor AI, datacenters, telecom, auto’s, energie en defensie. Zonder voldoende productiecapaciteit blijft Europa afhankelijk van andere regio’s, met directe impact op leverzekerheid, kosten en strategische autonomie.
Wat doet ASM precies?
ASM maakt machines en procesoplossingen voor de productie van geavanceerde chips, onder meer op basis van ALD en epitaxy, en levert daarmee technologie die essentieel is voor moderne cleanrooms en schaalbare fab-processen.
Is Europa sterk in chiptechnologie?
Ja, vooral in onderzoek, chipmachines en gespecialiseerde kennis. Maar op het gebied van grootschalige productie van de meest geavanceerde chips loopt Europa achter en dat beperkt de industriële slagkracht van de Europese halfgeleiderindustrie.
Wat is de rol van de European Chips Act?
De Chips Act (EU Chips Act) moet Europa helpen om zijn concurrentiekracht, weerbaarheid en technologische soevereiniteit in halfgeleiders te versterken, en investeringen richting Europese productie en ecosystemen te versnellen.
Aanleiding voor dit artikel was een publicatie in het FD, aangevuld met informatie van ASM, de Europese Commissie en imec.
