Om te weten of een nieuwe zakelijke klant kredietwaardig is, controleer je vier dingen. Bestaat het bedrijf echt? Hoe staat het er financieel voor? Hoe betaalt het andere leveranciers? En loopt er een faillissement of een andere insolventieprocedure?
Op basis daarvan stel je een kredietlimiet en betalingsvoorwaarden vast, voordat je de eerste factuur stuurt.
Voor kleine bedragen is een check in het Handelsregister en het insolventieregister vaak genoeg. Bij grotere orders vraag je ook de jaarrekening en een kredietrapport op.
Stap 1: Controleer of het bedrijf bestaat en wie er tekent
Zoek de klant op naam of KVK-nummer in het Handelsregister van KVK. De basisgegevens zijn gratis. Voor meer detail koop je een uittreksel.
Let in het uittreksel op:
- Oprichtingsdatum. Een bedrijf van een paar maanden oud heeft nog geen jaarrekening en geen betaalhistorie.
- Rechtsvorm. Bij een bv is het bedrijf zelf aansprakelijk. Bij een eenmanszaak of vof zijn de eigenaar of de vennoten ook persoonlijk aansprakelijk.
- Bestuurders en gevolmachtigden. Check of de persoon die jouw offerte of contract tekent daartoe bevoegd is.
- Recente wijzigingen in adres, naam of bestuur. Meerdere wijzigingen kort na elkaar zijn een reden om verder te kijken.
Kijk ook even naar de website en de LinkedIn-pagina van het bedrijf. Passen het verhaal, de omvang en de mensen bij wat je in het Handelsregister ziet? Een bedrijf met een grote order maar zonder zichtbare organisatie is een reden om door te vragen.
Wie uiteindelijk eigenaar is van het bedrijf (de UBO), staat niet in het gewone uittreksel. Het UBO-register is niet openbaar. Valt jouw organisatie onder de Wwft (de wet tegen witwassen), dan kan aanvullend cliëntenonderzoek nodig zijn.
Lever of factureer je over de grens? Controleer dan het btw-identificatienummer in VIES, de zoekmachine van de Europese Commissie. Voor de meeste EU-landen zie je daar ook naam en adres.
Stap 2: Bekijk de jaarrekening
Bv’s en nv’s moeten hun jaarrekening elk jaar openbaar maken bij KVK, uiterlijk 12 maanden na afloop van het boekjaar. Dat heet deponeren. Eenmanszaken en vof’s hoeven dat meestal niet. Daar heb je dus minder openbare cijfers.
Hoeveel je ziet, hangt af van de grootte van het bedrijf. Een micro-onderneming maakt alleen een beperkte balans openbaar, een kleine onderneming een verkorte balans met toelichting. Een winst-en-verliesrekening ontbreekt dan vaak.
Kijk in elk geval naar:
- Eigen vermogen. Is het negatief, dan zijn de schulden groter dan de bezittingen.
- Solvabiliteit: eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen. Hoe lager, hoe meer het bedrijf op geleend geld draait.
- Current ratio: vlottende activa (geld en bezittingen die snel geld worden, zoals voorraad en openstaande facturen) gedeeld door kortlopende schulden. Ligt die onder de 1, dan zijn de kortlopende schulden groter dan wat er op korte termijn binnenkomt.
- Ontwikkeling over meerdere jaren. Eén zwak jaar zegt minder dan drie jaar daling.
Is de jaarrekening te laat of helemaal niet openbaar gemaakt? Dat is een signaal op zich. Gaat een bv failliet en was de jaarrekening te laat, dan kunnen bestuurders makkelijker persoonlijk aansprakelijk worden gesteld (artikel 2:248 BW). Een bedrijf dat dit toch laat liggen, verdient een tweede blik.
Stap 3: Check het insolventieregister
In het Centraal Insolventieregister van de Rechtspraak staan faillissementen, surseances van betaling (uitstel van betaling) en schuldsaneringen. Je zoekt gratis op naam of KVK-nummer.
Let op: een procedure blijft maar tot zes maanden na afloop in het register staan. Oudere faillissementen vind je hier dus niet meer.
Stap 4: Vraag een kredietrapport op
Kredietinformatie vraag je op bij een partij die deze gegevens verzamelt, zoals CreditDevice. In een kredietrapport staan gegevens uit het Handelsregister en de jaarrekening, aangevuld met betaalervaringen van andere leveranciers. Je krijgt meestal een score, een limietadvies en een beeld van hoe snel de klant betaalt.
Dat betaalgedrag zie je in geen enkel openbaar register. En het zegt veel: een bedrijf met een redelijke balans dat structureel 40 dagen te laat betaalt, zal jou waarschijnlijk ook laat betalen.
Heb je een kredietverzekering? Vraag dan een limiet aan bij je verzekeraar. Die beoordeelt de klant zelf en bepaalt tot welk bedrag je verzekerd bent.
Stap 5: Let op signalen in het contact
Sommige risico’s zie je pas in het contact met de klant. Wees alert als een nieuwe klant:
- direct een grote eerste order plaatst, ruim boven wat je van een bedrijf van die omvang verwacht
- veel haast heeft en wil dat je levert voordat de controle klaar is
- alleen een mobiel nummer of een gratis e-mailadres gebruikt
- een afleveradres opgeeft dat niet bij het bedrijf past
Eén signaal hoeft niets te betekenen. Zie je er meerdere tegelijk, vraag dan vooruitbetaling.
Stap 6: Stel een kredietlimiet en voorwaarden vast
Na de controle besluit je hoeveel krediet je de klant geeft en onder welke voorwaarden. Leg dat vast voordat je levert.
- Kredietlimiet: dit is het bedrag dat de klant maximaal bij je open mag hebben staan. Begin laag. Betaalt de klant een paar facturen op tijd, dan kun je de limiet verhogen.
- Betalingstermijn: hoe meer risico, hoe korter de termijn. Bijvoorbeeld 14 dagen in plaats van 30.
- Zekerheden: wil je meer zekerheid, vraag dan om vooruitbetaling of een aanbetaling. Je kunt ook een bankgarantie vragen of eigendomsvoorbehoud opnemen in je algemene voorwaarden.
Maak hier vaste afspraken over binnen je organisatie, zodat sales, finance en creditmanagement dezelfde lijn volgen. Spreek bijvoorbeeld af:
- tot welk bedrag je een nieuwe klant zonder extra voorwaarden accepteert
- welke kredietlimiet past bij welk risicoprofiel
- wanneer je vooruitbetaling of een andere zekerheid vraagt
- wanneer je een bestaande klant opnieuw beoordeelt
Voorbeeld
Een bv van 18 maanden oud bestelt voor € 25.000 op 30 dagen. De gegevens in het Handelsregister kloppen en de directeur die tekent staat ingeschreven als bestuurder. Er is één jaarrekening: een beperkte balans met een eigen vermogen van € 12.000. Het insolventieregister geeft geen resultaat. Het kredietrapport adviseert een limiet van € 10.000 en laat zien dat de klant gemiddeld 12 dagen na de vervaldatum betaalt.
Wat doe je dan? Je geeft de klant een kredietlimiet van € 10.000. De order is € 25.000, dus je vraagt de klant om € 15.000 vooruit te betalen. De overige € 10.000 mag de klant binnen 30 dagen betalen.
Betaalt de klant de eerste drie facturen op tijd? Dan kun je de limiet verhogen.
Blijf controleren na de eerste order
Kredietwaardigheid verandert. Een klant die vorig jaar gezond was, kan nu in de problemen zitten.
Herhaal de controle minstens jaarlijks, als er een nieuwe jaarrekening is en voordat je een limiet verhoogt. Houd ook je eigen debiteurenlijst in de gaten: een klant die ineens later gaat betalen, geeft je een vroeg signaal.
Controleer je een leverancier?
Dezelfde stappen werken ook voor een nieuwe leverancier. Alleen let je dan op iets anders. Bij een klant gaat het om de vraag of je je geld krijgt. Bij een leverancier gaat het om de vraag of die blijft leveren.
Financiële problemen bij een belangrijke leverancier kunnen leiden tot vertraging of uitval in je eigen keten. Ben je sterk afhankelijk van één leverancier, controleer die dan net zo zorgvuldig als een grote klant.
Checklist
- Klant opgezocht in het Handelsregister, uittreksel bekeken.
- Tekenbevoegdheid van je contactpersoon gecontroleerd.
- Btw-id gecontroleerd in VIES (bij levering over de grens).
- Laatste jaarrekening bekeken: eigen vermogen, solvabiliteit, current ratio.
- Centraal Insolventieregister gecontroleerd.
- Kredietrapport opgevraagd, en bij een kredietverzekering een limiet aangevraagd.
- Kredietlimiet, betalingstermijn en eventuele zekerheden vastgelegd.
- Datum voor de volgende controle gepland.
Hoe CreditDevice hierbij helpt
Losse checks in het Handelsregister, de jaarrekening en het insolventieregister kosten tijd. En ze laten niet vanzelf zien hoe de signalen samenhangen. CreditDevice brengt kredietinformatie, monitoring en je kredietbesluiten samen op één plek.
Je legt per klant een kredietlimiet vast en ziet die naast het actuele betaalgedrag in je debiteurenbeheer. Werk je met een kredietverzekering, dan beheer je in PolisManager de limieten die je verzekeraar afgeeft. Zo houd je het kredietrisico op je zakelijke klanten bij, van de eerste controle tot de jaarlijkse herbeoordeling.